Қазіргі таңда интернет адам өмірінің ажырамас бөлігіне айналды. Әлеуметтік желілер, мессенджерлер және түрлі онлайн платформалар ақпарат алмасудың негізгі құралы болып отыр. Алайда интернеттің дамуы тек пайдалы мүмкіндіктер ғана емес, сонымен қатар қауіп-қатерлерді де көбейтті. Соның бірі — радикалды идеология мен экстремистік насихаттың таралуы. Интернет арқылы таралатын мұндай қауіпті ақпарат жастардың санасына әсер етіп, қоғамның тұрақтылығына қауіп төндіреді. Сондықтан құқық қорғау органдары интернеттегі радикалды насихатқа қарсы күресті маңызды бағыттардың бірі ретінде қарастырады.
Радикалды насихаттың қауіптілігі
Радикалды топтар интернетті өз идеяларын тарату, адамдарды өз қатарына тарту және қоғамда үрей қалыптастыру үшін пайдаланады. Әсіресе жастар әлеуметтік желілердегі жалған ақпаратқа тез сеніп қалуы мүмкін. Теріс діни ағымдар мен экстремистік ұйымдар бейнероликтер, жазбалар және жасырын чаттар арқылы өз идеологиясын насихаттайды.
Мұндай әрекеттер:
• қоғамдық қауіпсіздікке зиян келтіреді;
• ұлтаралық және дінаралық араздықты қоздырады;
• терроризм қаупін күшейтеді;
• жастардың психологиясына кері әсер етеді.
Сондықтан интернет кеңістігін бақылау мен заңсыз контенттің таралуына тосқауыл қою — мемлекет алдындағы маңызды міндеттердің бірі.
Құқық қорғау органдарының негізгі жұмыстары
Құқық қорғау органдары интернеттегі радикалды насихатқа қарсы бірнеше бағытта жұмыс жүргізеді.
1. Заңсыз контентті анықтау және бұғаттау
Арнайы мамандар әлеуметтік желілерді, сайттарды және мессенджерлерді бақылап, экстремистік мазмұндағы материалдарды анықтайды. Заңға қайшы ақпарат табылған жағдайда ол сайттар мен парақшалар бұғатталады. Сонымен қатар радикалды материалдарды таратқан тұлғалар жауапкершілікке тартылады.
2. Киберқадағалау және мониторинг
Қазіргі уақытта құқық қорғау органдары заманауи технологияларды қолдана отырып, интернет кеңістігіне тұрақты мониторинг жүргізеді. Арнайы бағдарламалар күмәнді аккаунттарды, тыйым салынған сөздерді және заңсыз топтарды анықтауға көмектеседі.
3. Алдын алу жұмыстары
Радикализммен күресте тек жазалау емес, алдын алу шаралары да маңызды. Құқық қорғау органдары мектептерде, колледждерде және жоғары оқу орындарында түсіндіру жұмыстарын жүргізеді. Мамандар жастарға интернеттегі қауіптер туралы айтып, жалған діни ақпаратты ажыратуды үйретеді.
4. Халықаралық ынтымақтастық
Интернет шекара танымайтындықтан, радикалды насихатпен күрес халықаралық деңгейде жүзеге асырылады. Әртүрлі елдердің құқық қорғау органдары ақпарат алмасып, бірлескен операциялар ұйымдастырады.
Қоғамның рөлі
Интернеттегі радикалды насихатқа қарсы күресте тек құқық қорғау органдары ғана емес, бүкіл қоғам белсенді болуы қажет. Ата-аналар балалардың интернеттегі әрекеттеріне назар аударып, олардың қандай ақпарат қарап жүргенін бақылауы керек. Мұғалімдер мен дін мамандары да жастарға дұрыс бағыт-бағдар беруде маңызды рөл атқарады.
Әр азамат күмәнді немесе заңсыз материалдарды көрген жағдайда тиісті органдарға хабарлауы қажет. Бұл қоғам қауіпсіздігін сақтауға көмектеседі.
Интернеттегі радикалды насихат — қазіргі қоғам үшін үлкен қауіптердің бірі. Оған қарсы күресте құқық қорғау органдары маңызды қызмет атқарады. Олар заңсыз контентті анықтап, алдын алу жұмыстарын жүргізіп, қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етеді. Дегенмен бұл мәселені шешу үшін мемлекет пен қоғам бірлесе әрекет етуі қажет. Сонда ғана жастарды теріс идеологиядан қорғап, тұрақты әрі қауіпсіз қоғам қалыптастыруға болады.
Интернет кеңістігінде діни экстремизмнің алдын алуды
үйлестіру және мониторинг бөлімінің басшысы Б.Жұмаділлә