Қазіргі қоғамда діни экстремизм мен радикализм мәселесі әлемдік деңгейдегі өзекті қауіптердің бірі болып отыр. Бұл құбылыстардың таралуына әсер ететін негізгі себептердің бірі – діни сауатсыздық. Діннің шынайы құндылықтарын дұрыс түсінбеген адам жалған ақпаратқа, теріс идеологияға және радикалды ағымдардың ықпалына оңай түсіп қалуы мүмкін. Сондықтан діни білімді дұрыс қалыптастыру – қоғам қауіпсіздігі мен тұрақтылығының маңызды кепілі.
Діни сауатсыздық дегеніміз – адамның өз дінінің негізгі қағидалары, тарихы, адамгершілік құндылықтары және діни рәсімдері туралы жеткілікті білімінің болмауы. Мұндай жағдайда адам әлеуметтік желілердегі немесе түрлі бейресми ақпарат көздеріндегі жалған уағыздарға сеніп, діннің атын жамылған экстремистік топтардың ықпалына түсу қаупіне ұшырайды. Олар қасиетті ұғымдарды бұрмалап түсіндіріп, жастардың санасын өз мақсаттарына пайдалануға тырысады.
Экстремистік ұйымдар көбіне өмірлік тәжірибесі аз, рухани ізденістегі жастарды нысанаға алады. Олар интернет арқылы түрлі бейнероликтер, мақалалар мен жалған діни түсіндірмелер таратып, адамдардың сеніміне кіруге әрекет жасайды. Діни сауаты төмен адам мұндай ақпараттың ақиқаты мен жалғанын ажырата алмай, радикалды көзқарасты дұрыс деп қабылдауы мүмкін. Соның салдарынан қоғамда алауыздық туындап, заң бұзушылықтар мен зорлық-зомбылық әрекеттеріне жол ашылады.
Ислам діні адамдарды бейбітшілікке, мейірімділікке, әділдікке және өзара құрметке шақырады. Нағыз діни ілім адам өмірін, ар-намысын және қоғамның тыныштығын жоғары бағалайды. Сондықтан дінді күш көрсетуге, өшпенділікке немесе адамдарды бөлінуге үндейтін құрал ретінде пайдалану – оның негізгі қағидаларына қайшы келеді.
Діни экстремизмнің алдын алудың ең тиімді жолдарының бірі – діни сауаттылықты арттыру. Ол үшін жастарға сапалы білім беру, отбасы тәрбиесін нығайту, дәстүрлі рухани құндылықтарды дәріптеу және сенімді діни мамандардың түсіндіру жұмыстарын кеңейту қажет. Сонымен қатар азаматтар ақпаратты тек ресми және сенімді дереккөздерден алып, күмәнді уағызшылар мен белгісіз интернет ресурстарына сын көзбен қарауы маңызды.
Қорытындылай келе, діни сауатсыздық – экстремизмге бастайтын қауіпті факторлардың бірі. Ал дұрыс діни білім, сыни ойлау қабілеті және ұлттық-рухани құндылықтарға адалдық қоғамды радикалды идеологиядан қорғаудың сенімді негізі болып табылады. Әрбір азамат діни мәселеде жауапкершілік танытып, білімін үнемі жетілдірсе, еліміздегі бейбітшілік пен қоғамдық келісімді сақтауға өз үлесін қоса алады.
Бексұлтан Жұмаділлә,
Интернет кеңістігінде діни
экстремизмнің алдын алуды
үйлестіру және мониторинг
бөлімінің басшысы