Отбасы – әрбір адамның ең алғашқы әлеуметтік ортасы, тәрбиенің бастауы. Баланың тұлға болып қалыптасуында ата-ананың арасындағы қарым-қатынас, үйдегі жалпы атмосфера ерекше рөл атқарады. Әсіресе, отбасындағы сыйластық пен өзара түсіністік баланың психологиялық дамуына, мінез-құлқына және болашақтағы өміріне тікелей әсер етеді.
Ең алдымен, сыйластық бар жерде бала өзін қауіпсіз әрі еркін сезінеді. Ата-анасының бір-біріне құрметпен қарап, жылы сөйлескенін көрген бала да сол мінез-құлықты бойына сіңіреді. Ол айналасындағы адамдармен дұрыс қарым-қатынас орнатуды үйренеді. Мұндай ортада өскен балада агрессия аз болып, мейірімділік, сабырлылық сияқты қасиеттер қалыптасады.
Ал түсіністік – баланың ішкі жан дүниесін дамытуға ықпал ететін маңызды фактор. Егер ата-ана баланың ойын тыңдап, оның сезімін түсінуге тырысса, бала өз ойын ашық айтуға үйренеді. Бұл оның өзіне деген сенімін арттырады. Түсіністік бар отбасында өскен балалар қиындықтарға төтеп бере алатын, жауапкершілігі жоғары тұлға болып қалыптасады.
Керісінше, отбасында ұрыс-керіс көп болып, сыйластық жетіспесе, балада қорқыныш, тұйықтық немесе керісінше, ашушаңдық пайда болуы мүмкін. Мұндай балалар өз сезімін дұрыс жеткізе алмай, қоғамда бейімделуде қиындықтарға тап болады. Сондықтан ата-ананың әрбір сөзі мен іс-әрекеті бала үшін үлгі екенін ұмытпаған жөн.
Қорытындылай келе, отбасындағы сыйластық пен түсіністік – баланың бақытты әрі саналы азамат болып өсуінің негізі. Ата-ана арасындағы жылы қарым-қатынас пен өзара қолдау баланың болашағына салынған ең маңызды инвестиция болып табылады.
Нарымбетова Бейсенкүл,
Шымкент қаласының қоғамдық
кеңесінің мүшесі