Қазіргі заманда интернет пен әлеуметтік желілер адам өмірінің барлық саласына терең енген. Алайда, бұл мүмкіндіктермен қатар, онлайн кеңістік теріс мақсаттар үшін де қолданылуы мүмкін. Солардың бірі – терроризмді насихаттау. Бұл құбылыс қоғамға, мемлекетке және жеке тұлғаға үлкен қауіп төндіреді.
Терроризмді насихаттаудың қауіптілігі
Онлайн платформалар террористік ұйымдар үшін тиімді құралға айналды. Олар интернет арқылы идеологиясын таратып, адамдарды өз қатарына тартуға тырысады. Әлеуметтік желілерде бейне, сурет немесе мәтіндік материалдар арқылы жасалатын насихат төмендегідей қатерлер тудырады:
— Жастар мен әлсіз психикаға ие адамдарды ықпал ету – Террористік ұйымдар өздерінің идеологиясын жастарға жеткізу арқылы оларды радикалдандыруға тырысады.
— Қоғамдағы тұрақтылыққа нұқсан келтіру – Терроризмді насихаттау қоғамда қорқыныш, алаңдаушылық және сенімсіздік тудырады.
— Құқықтық қауіп – Терроризмді қолдаған немесе насихаттаған адамдар заң алдында жауапқа тартылады.
Заңдық жауапкершілік
Көптеген мемлекеттерде терроризмді насихаттау қылмыстық әрекет деп танылады. Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінде де бұл әрекет үшін нақты жазалар қарастырылған. Мысалы:
— Қылмыстық жауапкершілік: терроризмді насихаттау немесе террорлық ұйымдарды қолдау үшін 3 жылдан 10 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы қолданылуы мүмкін.
— Әкімшілік жауапкершілік: кей жағдайларда, әсіресе интернетте контентті жоюға немесе айыппұл салуға бағытталған шаралар қарастырылады.
— Халықаралық тәжірибе: көптеген елдерде онлайн терроризммен күресу мақсатында арнайы заңдар мен халықаралық келісімдер қабылданған.
Онлайн кеңістікте терроризмді насихаттау – тек жеке адамның емес, бүкіл қоғамның қауіпсіздігіне нұқсан келтіретін қылмыс. Бұл әрекетке қатысқан адамдар қатаң жазаланатынын түсіну маңызды. Сондықтан әрбір азамат ақпаратты таңдамалы пайдаланып, әлеуметтік желілер мен интернеттегі мазмұнға жауапкершілікпен қарауы қажет. Қоғамдық сананы қорғау және жастарды радикалданудан сақтау – біздің ортақ міндетіміз. Интернет тек білім, даму және байланыс құралы болуға тиіс, ал терроризмді насихаттау үшін пайдалануға болмайды.
Кудратиллаев Мансур,
Шымкент қаласы дін істері
басқармасы «Дін мәсселелерін
зерттеу орталығы» КММ
теолог маман